Lavinya Dergisi

YAŞAR KEMAL VE EDEBİYAT
Deniz SARGUT

Rüzgarı arkama aldım, emin adımlarla yürüyorum. Uçabildigim yere kadar koşacağım. Yıldızlara dokunup aya ulaşacağım.

1922 yılında Osmaniye’nin Hemite köyünde “Kemal Sadık Göğceli” adıyla doğan Yaşar Kemal, henüz beş yaşındayken bir kan davası sonucu babasını kaybetmiştir. Yaşadığı bir kaza sonucu sağ gözünü de kaybeden yazar, ortaokul çağlarda kaleme aldığı şiirlerle yazın hayatına başlamıştır. Sanatçının ırgatlık, arzuhalcilik, öğretmenlik ve memurluk gibi pek çok görevde yer alması eserlerine de yansımıştır. Yazdığı ilk şiir olan “Seyhan”, Adana Halkevleri Dergisi’nde yayınlandı. İlk hikayesi olan “Pis Hikaye”nin ardından “Bebek” ve “Dükkancı”yı yazdı. 1940 yılında Adana’da çıkan “Çığ Dergisi” sayesinde Nurullah Ataç, Pertev Naili Boratav ve Güzin Dino gibi ünlü isimlerle tanıştı. 1950 yılında komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle tutuklanarak bir yıl ceza evinde yattı. 1951 yılında Cumhuriyet Gazetesi’nde fıkra ve röportajlarını yayınlarken Yaşar kemal takma adını kullanmaya başladı. 1963 yılına kadar ülkemizin toplumsal ve iktisadi sorunlarına değindiği birçok röportaj yaptı. 1952 yılında Sultan 2. Abdülhamid’in baştabibi Jak Mandil Efendi’nin torunu Thilda Serrero ile evlendi. İngilizce, Fransızca, İspanyolca ve Türkçe’yi iyi bilen Thilda Serrero, Yaşar Kemal’in eserlerini yedi farklı dile çevirerek yazarın Avrupa’da tanınmasını kolaylaştırdı. Aynı yıl tek öykü kitabı olan “Sarı Sıcak”ı da yayınlamıştır. 1963 yılından itibaren gazeteciliği bırakarak çalışmalarını kitap üzerinde yoğunlaştırmıştır. Türkiye Yazarlar Sendikası’nın da kurucularından olan sanatçı, sendikanın da ilk genel başkanıdır. Cumhuriyet döneminde sosyal gerçekçi yazarların öncülerinden olan Yaşar Kemal, eserlerinde Çukurova insanlarının yaşamını, köyden kente göçü, kan davalarını, ırgatlığı ve yoksulluğu ustaca işlemiştir. Eserlerinde atasözü, deyim gibi halk söyleyişlerine de bolca yer veren yazarın akıcı, şiirsel bir üslubu vardır. Doğa betimlemelerinde de başarılı olan yazarın canlı bir anlatımı vardır. Dört ciltten oluşan “İnce Memed” adlı romanında haksızlığa karşı çıkan bir dağ köylüsünün hayatını anlatmış ve bu eser ile uluslararası bir üne kavuşmuştur. Aynı zamanda bu eser sayesinde Varlık Dergisi’nin “Roman Armağanı” ödülünü de kazanmıştır. Eserlerinde Anadolu efsanelerinden ve masallardan yararlanan yazarın birçok kitabı beyaz perdeye uyarlanmıştır. 1973 yılında Nobel’e aday gösterilen ilk Türk olan Yaşar Kemal, pek çok kez bu ödüle aday gösterilse de ödülü kazanamadı. 2015 yılında organ yetmezliğinden dolayı vefat ettiğinde ise 92 yaşındaydı. Eserleriyle pek çok ödül kazanan yazar adını, edebiyat dünyasına altın harflerle kazımıştır.